Noord-Limburg

23 september 2019 Fruit uit eigen tuin


Op maandagavond 23 september hield onze afdeling haar eerste binnen bijeenkomst van het seizoen 2019-2020. Marie Jose Meertens uit Boxtel verzorgde een presentatie over fruit en het verwerken daarvan. Dat het thema onze doelgroep aanspreekt blijkt uit de grote opkomst. Ruim 40 bezoekers kwamen naar Hout Blerick om de presentatie bij te wonen en natuurlijk om gestimuleerd te worden om zelf aan de gang te gaan. De pauze waarin geproefd kon worden was een prettige onderbreking van de lezing.

Tijdens een voorstelronde vertelde de inleidster over haar Maastrichtse roods, haar werk voor de Kleine Aarde in Boxtel en haar passie voor fruit en het verwerken daarvan.

Jam
Haar presentatie startte met, voor particulieren meest bekende toepassing van fruit, het maken van jam. Haar definitie van dit product was ingedikt fruit met 50% suiker. De houdbaarheid berust op zuur (fruit), suiker, alcohol en natuurlijk steriel bereiden.
Ze dook in de geschiedenis. Romeinen maakten al jam met fruit, honing en wijn. In de 16e eeuw brachten ontdekkingsreizigers nieuwe producten mee. In Frankrijk werden gesuikerde  vruchten verwerkt tot puree. In de 20e eeuw kwamen er rietsuiker en pectine op de markt. Dit maakte het bereiden van jam goedkoper en gemakkelijker.
Veel tuinbezitters gebruiken fruit uit eigen tuin. Populair zijn aardbeien, (zure)kersen, (herfst)frambozen, bessen (rode, zwarte, witte, blauwe), kruisbessen, bramen, pruimen en kwee.
De meest traditionele manier van bereiden is, een in water opgelost, mengsel van 50% fruit en 50% suiker inkoken tot de gewenste viscositeit is bereikt. De laatste jaren zijn er steeds bereidingstechnieken bijgekomen. Zo is men bijvoorbeeld bietsuiker gaan vervangen door geleisuiker en kandijsuiker. Voor de stevigheid is men extra pectine gaan toevoegen. Nieuw voor ons is het gebruik van chiazaad
Pectine is een natuurlijke stof die zich in de celwand van planten bevindt. De hoeveelheid natuurlijke pectine verschilt sterk per plantensoort. Dit beïnvloedt het opstijven van verschillende jamsoorten en daarmee de bereidingswijze. Soorten met veel natuurlijke pectine zijn: bessen (m.n. zwarte-), kruisbessen, sinaasappel, appel en kwee. Weinig pectine zit er in aardbei, pruim, abrikoos, ananas en kers. Vaak worden fruitsoorten gecombineerd. Als ze niet op hetzelfde moment rijp zijn kunnen ze worden ingevroren. Bekende combinaties zijn: aardbei en rode bes, zwarte bes en grand Barry, groene kruisbes en kiwi, rode kruisbes, aardbei en Citrus, diverse bosvruchten, framboos en perzik. Jam kun je een persoonlijke handtekening geven door bijvoorbeeld gebruik te maken van kruiden, wijn, likeur en whisky. Het zwart worden van aardbeien kun je verdoezelen door het toevoegen van 10 -25% rode bessensap. Schuim kun je afschuimen. Door het meekoken van een puntje roomboter dring je het ontstaan van schuim grotendeels terug. 

Vruchtensap
Sap kun je bereiden door vruchten te koken met water en vervolgens uit te zeven met een fijne zeef of kaasdoek. Dit kun je nogmaals herhalen met het pulp. Een andere manier is het stomen van fruit.
Rauw sap kun je maken met een pers of centrifuge. Je kunt troebel sap helder krijgen door het te koken bij 60 graden en vervolgens te zeven.

Gelei en siroop
Als je sap verdikt krijg je gelei. Gebruik hiervoor bij voorkeur pectinerijk fruit. Voeg geileermiddel  en suiker toe. Voor een goed resultaat is het van belang om hoeveelheden nauwkeurig af te wegen volgens recept.
Voor siroop kun je aan het sap suiker of geleisuiker, eventueel aangevuld met citroenzuur, toevoegen. Maak gebruik van gesteriliseerde flessen.

Alcoholische producten
Rumpot maak je met fruit, kandijsuiker en 40% rum. Vul de pot tot het fruit helemaal onder staat.
Bekend is fruit op brandewijn. Om dit te bereiden vul je een pot met frambozen, kersen, morellen, bessen en kandijsuiker. Dit vul je op met brandewijn.
Voor het bereiden van likeurtjes worden vaak zwarte bessen of kersen gebruikt.

Marie Jose deed de toezegging om recepten beschikbaar te stellen. Vul een contactformulier in met de opmerking “recepten” en wij zorgen ervoor dat U deze ontvangt zodra ze bij ons binnen zijn.

 Foto’s